PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO NÂNG TẦM NĂNG LỰC CẠNH TRANH TỈNH THÁI NGUYÊN

Trong bối cảnh xu thế đầu tư toàn cầu chuyển dịch mạnh sang lĩnh vực công nghệ cao, chất lượng nguồn nhân lực không chỉ là lợi thế cạnh tranh mà đang trở thành “điều kiện tiên quyết” để các địa phương thu hút các dự án có giá trị gia tăng lớn. Tại Thái Nguyên, chiến lược phát triển nhân lực chất lượng cao được triển khai đồng bộ giữa chính quyền – cơ sở đào tạo – doanh nghiệp đang tạo ra bước chuyển đáng chú ý, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư, thể hiện qua kết quả tích cực của chỉ số PCI trong nhiều năm qua.

Nhân lực – trọng tâm chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh

Hơn một thập kỷ qua, Thái Nguyên là điểm sáng về thu hút FDI. Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 244 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 11,38 tỷ USD, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực điện tử và công nghệ cao. Hàng trăm doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu đặt cơ sở sản xuất tại địa phương, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và gia tăng xuất khẩu.

Tuy nhiên, đi cùng tốc độ phát triển nhanh là yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực có trình độ, kỹ năng chuyên môn và tư duy công nghệ. Chỉ tính riêng năm 2025, các doanh nghiệp FDI tại Thái Nguyên cần hơn 5.000 kỹ sư và cử nhân trong các ngành kỹ thuật, logistics, vận hành sản xuất… Đây là con số phản ánh rõ nhu cầu nhân lực chất lượng cao để vận hành mô hình công nghiệp hiện đại.

Các doanh nghiệp FDI hoạt động trên địa bàn tỉnh tuyển dụng một lượng lớn nhân công chất lượng cao.

Kết quả PCI những năm gần đây cũng ghi nhận Thái Nguyên nằm trong nhóm địa phương có điểm số tốt ở các chỉ số “Đào tạo lao động”, “Tính năng động của chính quyền”, cho thấy sự nỗ lực của chính quyền trong tháo gỡ “điểm nghẽn” về cung – cầu nhân lực.

Chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp và cơ sở đào tạo

Điểm nổi bật trong chiến lược phát triển nhân lực của Thái Nguyên thời gian qua là sự chủ động điều phối của chính quyền. Nhiều chương trình hợp tác chiến lược được triển khai theo cơ chế “đặt hàng” doanh nghiệp, đồng thời gắn trách nhiệm của trường đại học với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông, ngành vi mạch bán dẫn được mở từ năm học 2024–2025 cho khóa đầu tiên với mục tiêu đào tạo chuyên sâu theo tiêu chuẩn công nghiệp. Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp cũng tăng cường thực hành trên dây chuyền sản xuất thực tế, hợp tác với Samsung, KD Heat Technology hay YouSung Vina để sinh viên tham gia dự án nghiên cứu ứng dụng ngay từ năm thứ hai.

Mô hình liên kết “ba nhà” đã từng bước giải quyết bài toán thiếu hụt kỹ năng, rút ngắn thời gian đào tạo lại, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu suất hoạt động. Từ đó, tạo nên cơ sở để địa phương nâng cao điểm số PCI liên quan đến chất lượng nguồn nhân lực.

Hạ tầng tri thức – nền tảng thu hút đầu tư chọn lọc

Theo điều tra năm 2024 của Cục Thông tin Khoa học và Công nghệ Quốc gia, Thái Nguyên hiện có gần 5.800 nhân lực R&D, trong đó hơn 3.000 cán bộ thuộc hệ thống Đại học Thái Nguyên. Đây là nguồn lực khoa học – công nghệ lớn, tạo nên năng lực nghiên cứu và sáng tạo tương xứng với định hướng phát triển các ngành công nghiệp tương lai như bán dẫn, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI).

Cùng với đó, chính sách cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao hiệu quả quản trị công được triển khai mạnh ở cấp sở, ngành và chính quyền địa phương. Thông qua công cụ DDCI, các đơn vị được đánh giá trực tiếp bởi doanh nghiệp về thái độ phục vụ, chất lượng giải quyết thủ tục hay hiệu quả hỗ trợ đầu tư. Cách làm này giúp phát hiện tồn tại ở cấp thực thi, tạo động lực cạnh tranh lành mạnh giữa các cơ quan nhà nước, hướng tới mô hình chính quyền phục vụ.

Nâng PCI từ năng lực nội sinh

Việc nâng cao năng lực cạnh tranh không chỉ nằm ở ưu đãi đầu tư hay hạ tầng công nghiệp, mà chính ở năng lực nội sinh – trong đó nhân lực chất lượng cao là trọng tâm. Khi doanh nghiệp có thể tuyển dụng nhân sự đáp ứng yêu cầu công nghệ mới, khi trường đại học đào tạo theo chuẩn công nghiệp, khi chính quyền điều hành hiệu quả và năng động, môi trường đầu tư trở nên hấp dẫn, bền vững và cạnh tranh.

Chiến lược của Thái Nguyên đến năm 2030 đặt mục tiêu đào tạo khoảng 4.500 lao động trong lĩnh vực bán dẫn, công nghệ thông tin, AI, trong đó có hơn 2.000 nhân lực trình độ đại học và sau đại học. Mục tiêu này không chỉ phục vụ nhu cầu trước mắt, mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghệ cao, nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất, gia tăng chất lượng tăng trưởng, đưa Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp – công nghệ của khu vực trung du miền núi phía Bắc.

Tầm nhìn phát triển trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, chất lượng nhân lực không chỉ là nguồn lực phát triển mà còn là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh địa phương. Phát triển nhân lực chất lượng cao chính là giải pháp lâu dài để giữ chân nhà đầu tư, nâng cấp chuỗi giá trị, đồng thời tạo môi trường đổi mới sáng tạo mạnh mẽ.

Việc kết hợp đồng bộ giữa nỗ lực cải thiện PCI, đánh giá thực chất bằng DDCI, cùng chiến lược đào tạo nhân lực gắn với thực tiễn đã tạo ra hướng đi mới cho Thái Nguyên: tăng năng lực cạnh tranh dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đây sẽ là động lực quan trọng để Thái Nguyên tiếp tục bứt phá trong giai đoạn công nghiệp hóa sâu rộng, xây dựng nền kinh tế hiện đại và bền vững trong kỷ nguyên số.